Công ty cổ phần Bệnh Viện Quốc Tế Vinh

Địa chỉ: Số 99 đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP. Vinh, Tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 023 8396 8888     Email: contactus.vinh@hoanmy.com

Thiếu ối ở phụ nữ mang thai | Bệnh viện Quốc Tế Vinh

Thiếu ối ở phụ nữ mang thai

27-02-2021

Vai trò của nước ối
Nước ối đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của thai nhi. Ở giai đoạn đầu thai nhi, chúng có tác dụng nuôi dưỡng phôi thai, cân bằng dịch nội và ngoại bào, khi thai lớn dần, nước ối bảo vệ thai, tránh những va chạm, sang chấn, nhiễm trùng, giúp thai phát triển hài hòa, bình chỉnh ngôi thai. Khi thai vào chuyển dạ nước ối giúp cho cổ tử cung xóa mở tốt và giúp cho thai nhi sổ ra được dễ dàng nhờ chất bôi trơn thành âm đạo có trong nước ối. Nước ối xuất hiện từ ngày thứ 12 sau thụ thai.


Thiểu ối là gì?
Thiểu ối là hiện tượng lượng nước ối ít hơn mức sinh lý bình thường (thể tích nước ối khoảng 30ml ở thai 10 tuần, 1000ml ở thai 34 – 36 tuần, 800ml ở thai 40 tuần). 
Thiếu ối sẽ tiềm ẩn những nguy cơ như gây thiểu sản phổi, khoèo chi, chèn ép dây rốn, ... 
Nguyên nhân
-    Bệnh lý nội khoa ở mẹ: Cao huyết áp, tiền sản giật, bệnh về gan, thận … gây ảnh hưởng đến tính thấm của màng ối và chức năng của rau thai gây thai kém phát triển và chức năng tái tạo nước ối.
-    Vỡ ối sớm
-    Nhiễm trùng thai
-    Một số kháng Prostaglandin hay hoá trị liệu ung thư có thể gây thiểu ối
-    Khoảng 30% không thấy nguyên nhân 
Một số yếu tố bất thường bẩm sinh của thai kỳ kèm theo thiếu ối. Các bất thường của thai kỳ kết hợp với thiểu ối hay gặp:
+ Hệ thần kinh: Thai vô sọ, não úng thuỷ, thoát vị não màng não...
+ Hệ tiêu hoá: Thoát vị rốn, dò thực quản - khí quản, teo hành tá tràng...
+ Hệ hô hấp: Giảm sản phổi
+ Hệ tiết niệu: Bất sản thận, nghịch sản thận, thận đa nang.
Triệu chứng
    Số đo, chiều cao tử cung thường thấp và nhỏ hơn so với tuổi thai, và có chiều hướng đi xuống so với đường chuẩn.
    Thai cử động yếu. Khi thực hiện 4 thủ thuật của Leopol có cảm giác thấy rõ các phần thai nằm sát dưới bàn tay mà không cảm thấy có nước ối, khó làm động tác di động đầu thai nhi.
    Siêu âm có chỉ số nước ối thấp, thường dưới đường percentile thứ 5 so với tuổi thai hoặc khi tuổi thai sau 35 tuần có chỉ số nước ối (AFI) ≤ 5, hoặc là buồn ối lớn nhất có độ cao ≤ 2. Có 2 mức độ thiểu ối:
+ Thiếu ối nặng nếu chỉ số ối AFI đo được 3-5 cm.
+ Vô ối khi chỉ số ối AFI đo được < 3 m.
Điều trị
Nếu siêu âm xác định thiếu ối cần kiểm tra thêm các tình trạng bất thường của thai nhi, nhau và dây rốn. Tiên lượng nguy cơ thai nhi dựa trên từng giai đoạn bị thiếu ổi:
    Thiếu ối giai đoạn 3 tháng đầu, nguy cơ sảy thai cao từ 65 - 80%. Trường hợp mức độ trung bình và nặng thì khả năng bệnh lý thai nhi cao, nguyên nhân từ trong trứng phôi và bệnh lý nặng nề của người mẹ. Cần xác định nguyên nhân, có thể chấm dứt thai kỳ một khi phát hiện nguyên nhân từ mẹ hay từ phôi thai, sau đó cần điều trị nguyên nhân một cách triệt để, đặc biệt là bệnh lý từ mẹ.
    Thiểu ối giai đoạn 3 tháng giữa, nguy cơ dị tật thai chiếm cao. Cần xác được nguyên nhân gây ra thiểu ối, đặc biệt là bệnh lý bất sản hệ niệu của thai nhi hay đi kèm dị tật bẩm sinh nặng cần thiết có thể chấm dứt thai kỳ, một khi đã xác định rõ nguy cơ dị tật nhiều và mức độ nặng.
    Thiểu ối trong 3 tháng cuối thai kỳ, khả năng thai nhi suy dinh dưỡng. Nằm nghỉ, uống nhiều nước mỗi ngày trung bình 3 lít nước khoáng hoặc nhập viện truyền dịch để tăng lưu lượng máu đến tử cung. Non-stress test, siêu âm đo chỉ số ối 1 – 2 lần/tuần cho đến lúc sinh. Cho corticosteroids ở tuổi thai 34 tuần trở đi. Chấm dứt thai kỳ khi thai được 37 tuần hay các xét nghiệm đánh giá sức khỏe thai không đảm bảo
Trường hợp xác định thai đủ tháng và biểu hiện thiểu ối thì cần được theo dõi monitoring. Nếu khi không làm test đả kích hoặc trong khi làm test đả kích có xuất hiện tim thai chậm hay Dip biến đổi thì cần chỉ định mổ lấy thai để chấm dứt thai kỳ. Nếu làm test đả kích mà nhịp tim thai vẫn trong giới hạn bình thường thì cần đánh giá thêm chỉ số Bishop để có chỉ định khởi phát chuyển dạ.
Trong chuyển dạ, thiểu ối làm tăng nguy cơ suy thai và đẻ khó vì chèn ép dây rốn và thai khó bình chỉnh tốt trong chuyển dạ. Vì vậy, cần phải theo dõi sát các yếu tố chuyển dạ để có tiên lượng và xử trí kịp thời. Cần phải theo dõi sát các yếu tố chuyển dạ để có tiên lượng và xử trí kịp thời.
Cho đến nay chưa có phương pháp điều trị và phòng ngừa thiểu ối nào thật sự hữu hiệu. Do đó cần khuyên các sản phụ đi khám thai định kỳ, làm các xét nghiệm để phát hiện sớm các bệnh lý của người mẹ và các bất thường của thai nhi để có hướng điều trị kịp thời và theo dõi cẩn thận.
Cách phòng ngừa thiếu ối
Cách tốt nhất đối với các bà mẹ trước khi mang thai, cần điều trị khỏi hẳn hay ổn định hẳn những bệnh lý nội khoa, rồi mới có thai. Khám thai định kỳ đúng theo sự chỉ dẫn của bác sĩ sản khoa, để phát hiện sớm và điều trị kịp thời những điều bất trắc có thể xảy ra trong thai kỳ.
Tập thói quen uống nhiều nước mỗi ngày trung bình 2 lít/ngày như nước khoáng, nước trái cây. Đây là biện pháp phòng ngừa được tình trạng nước ối ít hay thiểu ối, đặc biệt là những thai kỳ trong 3 tháng cuối. Kết hợp dinh dưỡng đầy đủ chất mỗi ngày.