Công ty cổ phần Bệnh Viện Quốc Tế Vinh

Địa chỉ: Số 99 đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP. Vinh, Tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 023 8396 8888     Email: contactus.vinh@hoanmy.com

Suy thượng thận do dùng Corticoid | Bệnh viện Quốc Tế Vinh

Suy thượng thận do dùng Corticoid

28-10-2020

Corticoid vốn luôn được mọi người xem như “thần dược” để điều trị nhiều loại bệnh mà chủ yếu là các bệnh cơ xương khớp, hen hay da liễu bởi tác dụng kháng viêm và giảm đau nhanh chóng. Tuy nhiên, việc lạm dụng Corticoid sẽ để lại rất nhiều những nguy cơ tiềm ẩn, dẫn tới vô vàn các biến chứng nguy hiểm. Trong đó, biến chứng thường gặp và khó điều trị nhất là suy thượng thận do dùng Corticoid, còn gọi là hội chứng Cushing do thuốc hay hội chứng giả Cushing. 
Đây là một biến chứng sẽ để lại những hậu quả nặng nề về thể chất và tinh thần, hoặc đôi khi người bệnh sẽ gặp phải trường hợp suy thượng thận cấp, làm trụy tim mạch và nguy hiểm đến tính mạng.
Đối tượng nào có nguy cơ cao mắc suy thượng thận do dùng Corticoid?
•    Người bệnh tự ý mua các thuốc giảm đau chống viêm, cảm cúm không có chỉ định của Bác sỹ, không đúng liều lượng và cách dùng. 
•    Người bệnh tự ý dùng các loại thuốc Nam, thuốc Bắc hoặc thực phẩm chức năng được pha trộn, sao tẩm các chế phẩm hay thành phần Corticoid.
•    Người có bệnh mạn tính sử dụng Corticoid kéo dài không phù hợp với thể trạng sức khỏe và tình trạng bệnh lý. 
Trong đó, các bệnh mạn tính thường sử dụng thuốc Corticoid như: Bệnh xương khớp (Viêm đa khớp, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, Gout,… ); Các bệnh miễn dịch dị ứng (Hen, Lupus ban đỏ,…); Các bệnh da liễu (Vảy nến, á sừng, chàm, viêm da dị ứng,…); Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính,...

Các dấu hiệu nhận biết suy thượng thận do dùng Corticoid
Suy thượng thận do dùng Corticoid đa số rất dễ nhận biết trên lâm sàng nhờ các triệu chứng điển hình sau: 
•    Tăng cân, béo trung tâm (mỡ vùng cổ, sau gáy). 
•    Mặt tròn đỏ, da mỏng, rạn da, dãn mạch dưới da. 
•    Rậm lông, nhiều mụn trứng cá. 
•    Yếu cơ gốc chi, đau nhức xương khớp do loãng xương. 
•    Vết thương khó lành. 
•    Rối loạn tâm thần, sinh lý,…
Điều gì có thể xảy ra khi người bệnh ngừng dùng thuốc có chứa Corticoid?
•    Bệnh lý nền nặng lên. 
•    Người bệnh mệt mỏi khó chịu, buồn nôn, nôn, tụt huyết áp.
•    Chán ăn, đau cơ, nhức đầu, sốt, bong vảy da.
•    Ngoài ra xét nghiệm ghi nhận: Có tình trạng rối loạn điện giải như hạ Natri máu, hạ Kali máu, tăng đường huyết hay cũng có thể hạ đường huyết do giảm chuyển hóa của tế bào; đo loãng xương thấy mật độ xương giảm rất nặng,...
Xét nghiệm khẳng định suy thượng thận do dùng Corticoid
Để chẩn đoán người bệnh có bị suy thượng thận do dùng Corticoid hay không, xét nghiệm chủ yếu là đo nồng độ Cortisol trong máu. Nồng độ cao nhất theo sinh lý của hormone này trong ngày là vào thời điểm 8 giờ sáng, lúc cơ thể hoạt động mạnh mẽ nhất và hạ thấp dần khi về đêm (lúc 20 giờ). Nếu Cortisol buổi sáng trong máu dưới 3 mcg/dl thì chẩn đoán là suy thượng thận chắc chắn và ngược lại, nếu Cortisol buổi sáng đạt trên 20 mcg/dl thì loại bỏ suy thượng thận.
Cách nhận biết thuốc có chứa Corticoid
Có nhiều tên thuốc khác nhau có chứa Corticoid. Trong đó có thể tìm thấy tên thuốc hoặc tên thành phần trong thuốc như Medron, Menison, Hydrocortison, Kacor, Prednisolone, Prednisone, Methylprednisolone, Betamethasone, Dexamethasone,… Hoặc với những tên thuốc có âm cuối “sone” cũng nên thận trọng.
Điều trị suy thượng thận do dùng Corticoid
•    Để điều trị suy thượng thận do dùng Coritcoid cần một quãng thời gian dài, người bệnh phải kiên trì và tuân thủ y lệnh của Bác sỹ, không tự ý ngưng thuốc và mua thuốc chứa Corticoid mà không có chỉ định của Bác sỹ.
•    Trong quá trình điều trị nên ăn hạn chế Calories và chất béo, ăn tăng rau củ quả, uống nhiều nước, ăn tăng muối, bổ sung Canxi và Vitamin D, giữ tinh thần thoải mái lạc quan, hạn chế gắng sức, giảm stress. 
•    Tái khám Bác sỹ đều đặn để kiểm tra tình trạng đường huyết, huyết áp, mật độ xương,.. Phải thông báo với Bác sỹ nếu người bệnh đã từng mắc chứng trầm cảm hoặc uống rượu mỗi ngày.
•    Bác sỹ có thể kiểm soát bệnh bằng cách giảm dần liều Corticoid trong một khoảng thời gian. Nếu đáp ứng tốt Bác sỹ có thể cho ngưng sử dụng Corticoid hoàn toàn.
Phòng bệnh suy thượng thận do dùng Corticoid 
Khi chưa mắc bệnh: 

•    Chỉ dùng thuốc khi có đơn của Bác sỹ. Không tự ý dùng thuốc đặc biệt là các loại không rõ ràng nguồn gốc xuất xứ, không rõ thành phần. Không nên sử dụng đơn thuốc của người khác áp dụng cho mình.
•    Không lạm dụng các thuốc Corticoid hoặc các thuốc có chứa thành phần Corticoid khi có bệnh cần phải sử dụng, tuân thủ đúng phác đồ điều trị.
Khi mắc bệnh suy thượng thận do dùng Corticoid:
•    Tuân thủ điều trị để tránh các đợt suy thượng thận cấp.
•    Thực hiện đồng bộ cả điều trị, ngừng dùng thuốc có chứa Corticoid và chế độ ăn uống sinh hoạt để hạn chế tối đa các biến chứng.
Suy thượng thận do dùng Corticoid là một tình trạng đáng báo động trong cộng đồng, gây suy mòn sức khỏe về lâu dài. Chính vì vậy, khi có bất cứ dấu hiệu bệnh lý nào, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc tại nhà, hãy đến ngay cơ sở y tế uy tín để được Bác sỹ chuyên khoa thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị, tránh trường hợp dùng những nhóm thuốc không phù hợp, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. 

Nguồn tham khảo: Tài liệu của Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế
-----------

Để được hỗ trợ cung cấp thông tin và tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ:

•    Bệnh viện Quốc tế Vinh

•    Số 99, đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An

•    Số điện thoại 02383.968.888/0901.74.71.73