Công ty cổ phần Bệnh Viện Quốc Tế Vinh

Địa chỉ: Số 99 đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP. Vinh, Tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 023 8396 8888     Email: contactus.vinh@hoanmy.com

Sa dây rốn - Cấp cứu trong sản khoa | Bệnh viện Quốc Tế Vinh

Sa dây rốn - Cấp cứu trong sản khoa

31-12-2020

Là tình trạng gây nguy hiểm tức thì tới bé, có thể gây mất tim thai nếu không phát hiện và điều trị kịp thời.
Sa dây rốn là gì?
Sa dây rốn là tình trạng dây rốn nằm dưới hoặc nằm bên ngôi thai. Lúc này dây rốn sẽ sa xuống cổ tử cung, chui vào trong ống sinh trước cả thai nhi. Điều này khiến cho dây rốn bị chèn ép giữa thành xương chậu. Sa dây rốn là tình trạng rất thường gặp với khoảng 1/10 ca sinh. Sa dây rốn là một cấp cứu hàng đầu vì gây suy thai cấp do cuống rốn bị chèn ép giữa ngôi và thành chậu dẫn đến cung cấp máu cho thai bị đình trệ. Nếu không lấy thai ra ngay, có khả năng thai bị chết trong vòng 30 phút. 


Các trường hợp thường gặp:
- Sa dây rốn: Dây rốn nằm trước ngôi thai khi màng ối vỡ ( Nguy hiểm nhất)
- Sa dây rốn trong bọc ối: Dây rốn nằm trước ngôi thai khi màng ối còn nguyên
- Sa dây rốn bên: Dây rốn nằm ở một bên ngôi thai. Thăm khám đôi khi không phát hiện được. Trên lâm sàng thấy nhịp tim thai chậm, khi đẩy đầu lên hoặc thay đổi tư thế người mẹ nhịp tim thai về bình thường.
Những yếu tố thuận lợi
- Đa thai, đa ối.
- Ngôi thai bất thường như: Ngôi mông, ngôi ngang.
- Sanh nhiều, khung chậu hẹp hay méo.
- Tử cung bất thường, nhau bám thấp.
- Dây rốn bám rìa cực dưới.
- Ối vỡ đột ngột, dây rốn quá dài.
Dấu hiệu nhận biết tình trạng sa dây rốn
Sa dây rốn thường xuất hiện vào những tháng cuối thai kỳ, có thể gặp lúc chưa chuyển dạ (hiếm gặp) hay lúc vào chuyển dạ (thường gặp và nguy hiểm).
- Lúc chưa vào chuyển dạ.
Chủ yếu phát hiện qua siêu âm, đặc biệt là siêu âm Doppler mạch máu.
- Lúc vào chuyển dạ.
Nếu ối chưa vỡ: Dây rốn được phát hiện khi khám âm đạo.
Nếu ối vỡ: Sản phụ có thể thấy dây rốn thò ra ngoài âm đạo kèm với nước ối, hay nhờ sự thăm khám âm đạo của nhân viên y tế.
Vì vậy, những trường hợp mang thai khi có dấu hiệu nghi ngờ vỡ ối phải đến ngay cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và loại trừ sa dây rốn
Xử trí khi sa dây rốn
Sa dây rốn là cấp cứu khẩn cấp cho bé vì nếu máu mẹ không qua con trong 5 phút, tế bào não bé sẽ tổn thương không hồi phục.
1.    Nếu thai dưới 37 tuần.
•    Nếu phát hiện sa dây rốn trong bọc ối, khi ối chưa vỡ.
- Giảm gò tử cung.
- Hỗ trợ phổi thai nhi.
- Nghỉ ngơi hạn chế vận động.
- Nếu thai đủ sống và có cơn gò thì mổ lấy thai.
- Nếu không có cơn gò cố gắng dưỡng đến 37 tuần để mổ lấy thai.
•    Nếu ối đã vỡ 
- Nếu thai đủ sống thì mổ lấy thai ngay lập tức
2.    Nếu thai trên 37 tuần
•    Sa dây rốn trong bọc ối
- Không cho sản phụ rặn
- Đặt sản phụ nằm tư thế mông cao ngay sau khi phát hiện và chuyển lên phòng mổ
- Phẫu thuật lấy thai cấp cứu
- Nếu thai chết, có đủ điều kiện thì khởi phát chuyển dạ sinh đường âm đạo
•    Sa dây rốn khi đã vỡ ối
- Xác định xem dây rốn còn đập không, nghe tim thai bằng Doppler
- Nếu thai còn sống
- Cho sản phụ nằm tư thế đầu thấp và đánh giá nhanh tiến triển của cuộc chuyển dạ và tình trạng thai nhi.
- Nếu đủ điều kiện sinh nhanh: cho sinh.
- Phẫu thuật lấy thai ngay nếu không đủ điều kiện sinh đường âm đạo
- Đưa tay vào trong âm đạo đẩy ngôi lên cao, giảm chèn ép vào dây rốn
- Tư vấn cho gia đình sản phụ về diễn biến xấu có thể xảy ra đối với thai.
- Nếu dây rốn sa ra ngoài âm hộ, bọc dây rốn nhẹ nhàng bằng khăn ẩm, ấm.
- Nếu thai đã chết, không còn tính chất cấp cứu: Theo dõi sinh đường âm đạo nếu không có các nguyên nhân sinh khó khác
Có thể ngăn ngừa tình trạng sa dây rốn được không?
Nhìn chung, chẳng có phương pháp cụ thể nào có thể giúp ngăn ngừa tình trạng sa dây rốn. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu nằm trong nhóm những người có nguy cơ mắc sa dây rốn thì nên thăm khám và theo dõi thai định kỳ, nhất là sau tuần thứ 38 nên thường xuyên đến bệnh viện hoặc lưu trú tại bệnh viện để được xử lý kịp thời khi có chuyển dạ.
Nếu thai phụ được chẩn đoán bi sa dây rốn cần phải quan tâm, chăm sóc cơ thể cận thận. Nếu nhận thấy sự bất thường, cần gọi xe cấp cứu ngay lập tức và thông báo khẩn cấp cho cán bộ y tế về tình trạng mắc sa dây rốn. Không cố gắng đẩy dây rốn trở lại, tránh ăn uống trước khi sinh vì xác suất phải sinh mổ để đảm bảo an toàn cho mẹ và con rất cao.
Trong khi chờ xe cấp cứu đến, để giảm rủi ro cho việc dây rốn bị chèn ép quá nhiều, thai phụ nên duy trì ở tư thế úp mặt xuống sàn nhà với đầu gối quỳ gập, khuỷu tay và bàn tay úp sát sàn nhà, không được rặn...