Công ty cổ phần Bệnh Viện Quốc Tế Vinh

Địa chỉ: Số 99 đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP. Vinh, Tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 023 8396 8888     Email: contactus.vinh@hoanmy.com

Bệnh lý sọ não thường gặp - U tuyến yên | Bệnh viện Quốc Tế Vinh
Khoa Chẩn Đoán Hình Ảnh

Bệnh lý sọ não thường gặp - U tuyến yên

21-06-2021

Một khối u lớn tuyến yên – Macroadenoma* với kích thước 11 x 10 mm đã được phát hiện sau khi chụp cộng hưởng từ MRI sọ não cho người bệnh nữ 28 tuổi. 
Qua khai thác tiền sử, chị T.T.T. (TP Vinh) cho biết trước đây tình trạng đau đầu từng đợt diễn ra không thường xuyên. Khi sử dụng thuốc giảm đau thì những cơn đau có ngừng lại. Tuy nhiên dạo gần đây các cơn đau dày hơn, dữ dội hơn và uống thuốc cũng không còn tác dụng nên chị đã đến Bệnh viện Quốc tế Vinh thăm khám.
Tuyến yên là tuyến nội tiết trong sọ nằm ở hố yên có kích thước nhỏ như hạt đậu. Đây là một tuyến quan trọng giữ vai trò chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến trong hệ nội tiết, có chức năng điều hòa sự bài tiết của các hormone như tuyến giáp, thượng thận, buồng trứng.

Hình ảnh phim chụp MRI của người bệnh tại Bệnh viện Quốc tế Vinh. 

U tuyến yên là 1 trong 4 loại u trong sọ não thường gặp nhất. Theo nhiều nghiên cứu, cứ 10 người trưởng thành có 1 người bị u tuyến yên. Nhưng phần lớn những khối u tuyến yên này rất nhỏ, không có triệu trứng lâm sàng hoặc không bao giờ có dấu hiệu gì và không cần thiết phải điều trị. 
Nguyên nhân gây bệnh u tuyến yên
Giống hầu hết các loại u trong sọ não khác, nguyên nhân gây nên bệnh lý u tuyến yên chưa được xác định rõ. Một số ít trường hợp người bệnh bị u tuyến yên do các yếu tố di truyền, có thể do trong gia đình có người bị bệnh khổng lồ (Gigantism). 
Triệu chứng bệnh u tuyến yên
Triệu chứng bệnh phụ thuộc vào các loại nội tiết tố do khối u tiết ra, kích thước, vị trí và mức độ phát triển của khối u. Các triệu chứng bao gồm rối loạn nội tiết, rối loạn thần kinh khu trú và dấu hiệu tăng áp lực nội sọ.
Rối loạn nội tiết

  • Với các khối u tăng tiết ACTH (hormone kích thích vỏ thượng thận), người bệnh có biểu hiện của hội chứng Cushing: Tăng cân, xuất hiện vết rạn da ở bụng, đùi, tay,… cơ nhão, ngực bụng béo, tay chân gầy.
  • Nếu là u tăng tiết Prolactin sẽ  khiến cho người bệnh bị chậm kinh nguyệt, rối loạn kinh nguyệt hoặc mất kinh, tiết sữa ở vú mặc dù đang không có thai ở nữ. Đối với nam giới có thể biểu hiện bằng dấu hiệu giảm ham muốn tình dục, giảm hoặc mất cương, gặp khó khăn trong sinh hoạt vợ chồng.
  • Khi bị tăng tiết nội tiết tố tăng trưởng GH, người bệnh sẽ có những biểu hiện phát triển bất thường như đầu to, trán rộng, trán dô, mắt to, da thô, môi dày, bàn chân và các ngón chân to bất thường.
  • Các dấu hiệu suy tuyến yên, giảm các nội tiết tố gây đến các dấu hiệu vô sinh, ăn không ngon miệng, mệt mỏi, giảm cân nhanh, rụng lông, chậm phát triển hay chậm dậy thì ở trẻ em.

Rối loạn thần kinh khu trú

  • Khi u tuyến yên lớn, chèn ép thần kinh thị giác sẽ gây rối loạn nhìn, nhìn mờ, chỉ nhìn được một phía bên trong hay bên ngoài. 
  • Khi khối u lấn sang vào xoang tĩnh mạch hang có thể có biểu hiện lác mắt, tê bì mặt,... do chèn ép các dây thần kinh số III, IV và số V.

Tăng áp lực nội sọ
Khi khối u chảy máu hoặc kích thước lớn có thể có các biểu hiện đau đầu, thở nông, nôn, buồn nôn, rối loạn ý thức, thậm chí là hôn mê.
Tăng áp lực nội sọ có rất nhiều biến chứng nguy hiểm như tổn thương não vĩnh viễn, hôn mê kéo dài và thậm chí là tử vong. 
Chẩn đoán cận lâm sàng bệnh u tuyến yên

  • Đo lường các chỉ số hormone bằng phương pháp xét nghiệm máu hoặc nước tiểu. 
  • Chụp X-quang có thể phát hiện gián tiếp thông qua hình ảnh hố yên rộng. 
  • Chụp Cắt lớp vi tính có thể phát hiện nếu u có kích thước lớn, tuy nhiên với kỹ thuật chụp này có thể bỏ sót nhiều khối u có kích thước nhỏ.
  • Chụp Cộng hưởng từ sọ não là phương pháp thăm dò tối ưu, có giá trị cao trong phát hiện các u tuyến yên từ khi kích thước còn nhỏ 2 – 3 mm. 
  • Kiểm tra thị lực để xác định được những tổn thương hay gặp ở vùng thị giác.

Các biện pháp điều trị bệnh u tuyến yên
Tùy thuộc vào kích thước cũng như mức độ ảnh hưởng của khối u mà Bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ, phương pháp điều trị thích hợp. 
Đối với các khối u có kích thước nhỏ, không xâm lấn hay chèn ép các cấu trúc xung quanh thì có thể không cần điều trị hoặc chỉ cần sử dụng thuốc dưới sự chỉ định của Bác sĩ. Tuy nhiên, những người bệnh này cần duy trì việc tái khám định kỳ để kiểm tra các chỉ số hormone cũng như kích thước của khối u. 
Đối với các trường hợp khối u tuyến yên lớn dẫn đến chèn ép dây thần kinh thị giác sẽ cần phải tiến hành phẫu thuật cắt bỏ thông qua đường mũi xoang hoặc qua mở hộp sọ.
Phương pháp xạ trị được sử dụng để thu nhỏ khối u đối với những người bệnh không thể phẫu thuật hoặc phẫu thuật nhưng khối u vẫn bị tái phát. 
Đến với Bệnh viện Quốc Tế Vinh, người bệnh có thể an tâm khi thăm khám bệnh lý u tuyến yên nói riêng và nhóm bệnh nội tiết nói chung. Các Bác sĩ đọc kết quả phim chụp tại khoa là những chuyên gia Chẩn đoán hình ảnh dày dạn kinh nghiệm, công tác nhiều năm tại các bệnh viện tuyến Trung Ương. Với hệ thông máy chụp MRI 1.5 Tesla của hãng Siemens, Cộng Hòa Liêng Bang Đức có từ lực cao cho phép phát hiện sớm các u tuyến yên, u khác của sọ não như u màng não, u thần kinh đệm, u sọ hầu, u nền sọ,… cùng các bệnh lý khác như xuất huyết, nhồi máu não, dị dạng mạch não. 
Chú thích:
*: Khối u tuyến yên lớn có kích thước khoảng từ 1cm trở lên, được gọi là macroadenomas (u tuyến lớn). 

ThS. Bác sĩ Lê Văn Thành - Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh

-------------

Để được hỗ trợ cung cấp thông tin và tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ:

•    Bệnh viện Quốc tế Vinh

•    Số 99, đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An

•    Số điện thoại 02383.968.888/0901.74.71.73