Công ty cổ phần Bệnh Viện Quốc Tế Vinh

Địa chỉ: Số 99 đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP. Vinh, Tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 023 8396 8888     Email: contactus.vinh@hoanmy.com

Bệnh cơ tim chu sinh | Bệnh viện Quốc Tế Vinh

Bệnh cơ tim chu sinh

28-02-2022

Bệnh cơ tim chu sinh là một thể bệnh của bệnh cơ tim giãn nở với dấu hiệu suy tim vào tháng cuối của thời kỳ thai nghén hoặc trong thời gian 5 tháng sau đẻ.

Đây là căn bệnh hiếm gặp ở sản phụ ≥ 30 tuổi, 82% số trường hợp bệnh được phát hiện trong vòng 3 tháng  sau sinh (45% phát hiện bệnh ở tuần đầu tiên, 75% ở tháng đầu tiên sau sinh), chỉ khoảng 7% trường hợp phát hiện bệnh vào tháng cuối thai kỳ. 
Nguyên nhân
Cho đến nay mặc dù có nhiều nghiên cứu nhưng vẫn rất khó để có thể xác định bệnh nguyên và cơ chế bệnh sinh của bệnh cơ tim chu sinh. Chuỗi phản ứng viêm khởi phát cho quá trình tổn thương cơ tim gây hoại tử, xơ hóa, chết theo chương trình là nền tảng gây ra giảm sức co bóp của cơ tim gây ra suy tim. 
Có nhiều giả thuyết được nêu ra, tuy nhiên có hai nguyên nhân có mối liên quan mật thiết:
Tăng tiết prolactin
Prolactin-16kDa  rất  nguy hại cho tim thông qua cơ chế chống tăng trưởng tế bào nội mạc, ức chế sự di chuyển tế bào nội mô, cản trở sự hình thành cấu trúc vi mạch, phá hủy cấu trúc vi mạch hiện có của mô cơ tim. Bên cạnh đó Prolactin 16-kDa thúc đẩy tế bào cơ tim chết theo chương trình, làm suy giảm chức năng của cơ tim, làm giãn buồng tim. 
Viêm cơ tim
Mối liên hệ giữa bệnh cơ tim chu sinh và viêm cơ tim do virus. Các chủng Parvovirus B19, Cytomegalovirus, Herpes virus 6 và Epstein-Barr virus được cho là tác nhân thường gặp. 
Yếu tố nguy cơ
Các yếu tố nguy cơ của bệnh cơ tim chu sinh:

  • Đẻ nhiều lần.
  • Mẹ lớn tuổi (gặp nhiều ở phụ nữ > 30 tuổi).
  • Đa thai.
  • Tiền sản giật.
  • Tăng huyết áp thai nghén.
  • Chủng tộc Mỹ gốc Phi.

Chẩn đoán
Lâm sàng

Triệu chứng lâm sàng của bệnh cơ tim chu sinh bao gồm các triệu chứng của hội chứng suy tim:

  • Khó thở, giảm hoạt động thể lực.
  • Phù.
  • Ho khi nằm.
  • Nhịp tim nhanh bất thường. 
  • Gan to, tĩnh mạch cổ nổi.
  • Diện tim rộng.

Cận lâm sàng

  • Điện tâm đồ: Không có biến đổi đặc biệt nào cho bệnh được ghi nhận ở điện tâm đồ bề mặt. 
  • Siêu âm tim: Được xem là phương tiện cận lâm sàng chính giúp chẩn đoán và tiên lượng bệnh. Buống thất trái dãn, phân suất tống máu và phân suất co rút của thất trái giảm.
  • MRI tim: Giúp đánh giá cơ chế tổn thương tim, hoại tử cơ tim do thiếu máu hay do viêm cơ tim, đánh giá vận động các thành tim. Ngoài ra, MRI tim là phương tiện hướng dẫn sinh thiết cơ tim.

Tiêu chuẩn chẩn đoán

  • Xuất hiện triệu chứng suy tim trong giai đoạn chu sinh (1 tháng cuối trước sinh hoặc trong vòng 5 tháng sau sinh).
  • Không có bằng chứng của bệnh suy tim trước đó cho đến khi phát hiện bệnh.
  • Không có một nguyên nhân bệnh lý nào khác được xác định là có khả năng gây suy tim.
  • Tiêu chuẩn siêu âm tim: Phân suất tống máu (EF) ≤ 45%, và hoặc phân suất co rút thất trái < 30%, và đường kính thất trái cuối tâm trương  ≥ 2.7 cm/m2.

Điều trị
Điều trị trước sinh

  • Hạn chế dịch < 2 lít/ngày, hạn chế muối 2 - 4 g/ngày.
  • Các nhóm thuốc ức chế men chuyển, ức chế thụ thể, kháng aldosteron được xem là chống chỉ định. 
  • Chẹn beta, lợi tiểu quai (furosemid) được xem là an toàn, khi các biện pháp hạn chế muối, nước không cải thiện triệu chứng.
  • Thuốc giãn mạch như nitrat, hydralazin được xem xét sử dụng.
  • Digoxin: Tăng sức co bóp, cải thiện triệu chứng.
  • Phòng ngừa huyết khối: Enoxaparin.

Trong lúc chuyển dạ

  • Gây tê vùng, giảm đau ngoài màng cứng được đề nghị nhằm làm giảm gắng sức do đau.
  • Sinh qua ngã âm đạo vẫn là lựa chọn ưu tiên hơn sinh mổ vì nguy cơ thuyên tắc phổi thấp, ít mất máu, ít viêm nội mạc tử cung.

Điều trị sau sinh

  • Điều trị bệnh cơ tim chu sinh ở giai đoạn sau sinh giống như giai đoạn trước sinh. Ngoài ra bổ sung thêm các nhóm thuốc ức chế men chuyển/ ức chế thụ thể và nhóm thuốc kháng aldosteron giúp kéo dài sống còn, cải thiện triệu chứng suy tim.
  • Kháng đông cũng nên được bổ sung ở những người bệnh này giúp ngừa thuyên tắc.

Tiên lượng 
Tỷ lệ tử vong ở những người bệnh bệnh cơ tim chu sinh là 25 - 50%.
Siêu âm tim tại thời điểm phát hiện bệnh cho thấy nếu EF > 27% và đường kính thất trái cuối tâm trương <5.5 cm thì khả năng hồi phục hoàn toàn lên tới 95%. 
Mang thai và sinh con tiếp tục là nguy cơ lớn làm bệnh tái phát và diễn tiến nặng. 

------------------

Để được hỗ trợ cung cấp thông tin và tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ:

•    Bệnh viện Quốc tế Vinh

•    Số 99, đường Phạm Đình Toái, xã Nghi Phú, TP Vinh, Nghệ An

•    Số điện thoại 02383.968.888/0901.74.71.73